معرفت‌شناسی دینی و گسترة گزاره‌های مبنایی بررسی و نقدِ دیدگاهی در معرفت‌شناسیِ به‌ساخته

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دکترای فلسفه، دانشگاه شهید بهشتی r_ramezani@sbu.ac.ir

چکیده

بخش عمده‌ای از معرفت‌شناسی‌ِ دینیِ معاصر را بحث‌های پیرامون اعتبار یا عدم اعتبار دلیل‌‌گرایی تشکیل می‌دهد. به‌طور ‌کلی، در معرفت‌شناسی‌ِ معاصر گرایشی به رد دلیل‌گرایی دیده می‌شود از این جهت که گفته می‌شود این دیدگاه معیاری بیش‌ از حد سخت‌گیرانه برای توجیه وضع می‌کند. در معرفت‌شناسی‌ِ دینی مهم‌ترین واکنش نسبت به دلیل‌گرایی را می‌توان در معرفت‌شناسیِ به‌ساخته دید که با مبنایی شمردن برخی باورهای دینی داشتن دلیل کافی را برای آن‌ها ضروری نمی‌داند و بدین‌سان دلیل‌گرایی را در زمینه‌‌ی باورهای دینی رد می‌کند.
در این نوشتار استدلال خواهد شد که: 1. دیدگاهی که باورهای دینی را مبنایی می‌شمارد نمی‌تواند به شیوة خرد‌پذیری ایراد خود‌سرانگی را پاسخ گوید؛ درنتیجه، 2. مبنایی دانستن یک باور دینی به این معنا که یک باور مبنایی در کنار باورهای مبنایی‌ِ دیگر است قابل‌دفاع نیست؛ و 3. باورهای دینی را می‌توان در معنایی دیگر مبنایی دانست: در معنای مبنایی برای کل دعویِ شناخت و نزدیک شدن به حقیقت (رد شکاکیّت بنیادین).

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Religious Epistemology and the Scope of Foundational Propositions; Considering and Criticizing a View in Well-Formed Epistemology

نویسنده [English]

  • Rohollah Ramezani
چکیده [English]

A main part of contemporary religious epistemology consists of debates on the problem of validity of evidentialism. Generally contemporary epistemology tends to refuse evidentialism because this view establishes a stricter measure for justification. Most important reaction to this view can be seen in well-formed epistemology that takes some religious beliefs and see them not in need to sufficient justification.
In this article we argue that: 1. well-formed epistemology can’t solve the charge of arbitrariness; consequently, 2. this view isn’t defensible; and 3. religious beliefs in another sense can be seen foundational: in foundational meaning for knowledge’s whole claim and approaching to truth (refusing the radical skepticism).

کلیدواژه‌ها [English]

  • well-formed epistemology
  • evidentialism
  • foundationalism
  • the problem of arbitrariness
  • skepticism