بررسی مفهوم خدا در انئادها و اثولوجیا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار، گروه فلسفه، دانشگاه پیام نور

چکیده

بحث از مفهوم خدا با بررسی صفات خدا و نسبت آن با ذات و وجود خداوند به‌دست می‌آید. هریک از فلاسفۀ پیش از افلوطین، بنا بر مبانی خود این مسئله را بررسی کرده‌اند. پرسش ما این است که مفهوم خدا در انئادها و اثولوجیا چگونه تبیین می‌شوند؟ چقدر با هم هم‌پوشانی دارند؟ و چه تفاوتی دارند؟ آیا می‌توان آن‌دو را یکی دانست و یک تبیین برای هردو ارائه داد؟ مفهوم خدا در انئادها و اثولوجیا یکی نیست؛ گاه با هم در یک راستا هستند و گاه در تضاد و تقابلند. کتاب اثولوجیا در مسئلۀ «خدا» رویکردی ارسطویی دارد و از وجود، علیت و فعل محض سخن می‌گوید اما در انئادها، خدا «واحد» و «فراوجود» است. ذکر تمثیل‌های خورشید، آتش و نور در انئادها بیشتر یادآور افلاطون و متأثر از اوست. در این مقاله باید ابتدا بدانیم مراد از «وجود» در انئادها و اثولوجیا چیست؟ سپس، شاخصه‌های دیگر خداوند در انئادها و اثولوجیا را بررسی می‌کنیم تا به فهمی مناسب از مسئلۀ خدا و همچنین، مفهوم خدا در اندیشۀ افلوطین برسیم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the concept of God in Enneads and OTHEOLOGIA

نویسنده [English]

  • hasan abasi hasan Abadi
Associate Professor of payamenoor University
چکیده [English]

The discussion of the concept of God is obtained by examining the attributes of God and its relation to the essence and existence of God. Each of the philosophers before Plotinus, according to their own foundations, examined this issue. Our Question is that how to explain concept of God in OTHEOLOGIA and Enneads. And how much do they overlap and what's the difference? Can the two be considered together and provide an explanation on both? the concept of God in the Enneads and OTHEOLOGIA is not the same Sometimes they are in the same direction and sometimes contradict each other. Approach of OTHEOLOGIA about of God is Aristotelian approach. And it speaks of existence, causality and pure action. But in Enneads God is One and over being And with the Analogy of the sun, fire and light are more reminiscent of Plato and his influence. In this article, we must first understand what is meant by "existence" in Enneads and OTHEOLOGIA. Then, consider other properties of God in both the sources of Enneads and OTHEOLOGIA to understand the problem of God and the concept of God in this thinker.

کلیدواژه‌ها [English]

  • existence
  • Attributes
  • God
  • One
  • Enneads
  • Plotinus
افلوطین (1366). دوره آثار فلوطین، ج1و2. تهران: خوارزمی.
افلوطین (1378). اثولوجیا. ترجمه و شرح حسن ملکشاهی. تهران: سروش.
افلوطین (1413ق). «اثولوجیا» در: افلوطین عند العرب. تحقیق عبدالرحمن بدوی. قم: بیدار.
ایلخانی، محمد (1380). متافیزیک بوئتیوس. تهران: انتشارات الهام.
بهارنژاد، زکریا (1388). «افلوطین و نظریۀ وحدت وجود». خردنامه صدرا. شمارۀ 57، ص91ـ80.
تبرایی، مهناز؛ عباسیان چالشتری، محمدعلی (1396). «نسبت مفهوم واجب‌الوجود فارابی با احد افلوطین». فلسفه دین. دوره 14، شماره 3، ص569ـ545.
حیدپور کیایی، اسدالله (1393). «احد و ویژگی‌های او در نظام فکری افلوطین». فلسفه دین. دورۀ 11، شمارۀ 2، ص348ـ325.
عباسی حسین‌آبادی، حسن (1387). «سرگذشت اثولوجیا». آینۀ معرفت، فصلنامه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه شهید بهشتی. شمارۀ 14، ص104ـ81.
عباسی حسین‌آبادی، حسن (1397). «مفهوم خدا در اثولوجیا با تأثیرپذیری از اندیشۀ ارسطو». اندیشه دین. شمارۀ 69، ص136ـ119.
علی‌پور، مهدی (1363). «سیری در اندیشه خدا در دستگاه فلسفی افلوطین». خردنامه صدرا. شمارۀ 43، ص83ـ67.
یاسپرس، کارل (1393). فلوطین. ترجمه محدحسن لطفی. تهران: خوارزمی.
 
Adamson, Peter (2002). The Arabic Plotinus, a Philosophical Study of the Theology of Aristotle. London: Duckworth.
Bradshaw, David (1999). “Neoplatonic Origins of the Act of Being”. The Review of Metaphysics. Vol.53. No.2, pp.383-401.
Bussanich, John (2006). “Plotinus’s Metaphysics of the One”. Cambridge Companions Online. Cambridge: Cambridge University Press.
Jackson, Belford Darrell (1967). “Plotinus and Parmenides”. Journal of the History of Philosophy, Johns Hopkins University Press. Vol.5, No.4, pp.315-327.
O`Meara, Dominic J. (1976). “Being in Numenius and Plotinus: Some Points of Comparison”. Phronesis. Vol. 21, No.2, pp.120-129.
D'Ancona, C. (1997). The Perennial Tradition of Neoplatonism. Leuven University Press.
Rist, John M. (1962). “The Neoplatonic One and Plato`s Parmenides”. Transactions and Proceedings of the American Philological Association. Vol.93, pp.389-401.
Rist, John M. (1973). “The One of Plotinus and the God of Aristotle”. The Review of Metaphysics. vol.27, No.1, pp.75-87.
Taylor, Richard C. (1998). “Aquinas, the “Plotiniana Arabica” and the Metaphysics of Being and Actuality”. Journal of the History of Ideas. Vol.59, No.2, pp.217-239.
Wolfson, H. A. (1952). “Albinus and Plotinus on Divine Attributes”. Harvard Theological Review. Vol.45, Issue 2, pp.115-130.