جستارهای فلسفه دین
1. بررسی و نقد رابطة خدا و جهان آفرینش در آرای مقدم ویتگنشتاین

حمیدرضا آیت اللهی؛ مریم شادی

دوره 2، شماره 2 ، بهار و تابستان 1392، صفحه 1-19

چکیده
  پرسش‌گری از خدا و جهان آفرینش توسط لودیگ ویتگنشتاین یکی از پر رمز و رازترین و در عین حال کم‌دامنه‌ترین کنش‌های فلسفی اوست که واکاوی حدود و ثغور آن می‌تواند در روشن‌شدن بسیاری از زوایای فکری این فیلسوف مؤثر باشد. خدای ویتگنشتاین، در دیدگاه اولیة او، آشکارگی در عالم ندارد. او در بررسی دقیقی به بی‌نسبت‌بودن زبان و تعابیر متافیزیک، ...  بیشتر

2. نقد مبانی و پیش‌فرض‌های رویکرد کارکردگرایانه به دین

قاسم اخوان نبوی

دوره 2، شماره 2 ، بهار و تابستان 1392، صفحه 21-34

چکیده
  یکی از رویکردهای مورد توجه در علوم اجتماعی، کارکردگرایی است که بر اساس آن پدیده‌های اجتماعی، به ویژه دین، مطالعه می‌شود. این رویکرد ریشه در اثبات‌گرایی دارد و مدعی است که هر پدیدة اجتماعی باید در پرتو نقش و وظیفة عینی‌ای که در یک نظام دارد بررسی شود، البته نقدهایی از سوی مخالفانش بر آن وارد شده است، هدف از این مقاله نقد مبانی و پیش‌فرض‌های ...  بیشتر

3. نظریة تمثیل ـ تأویل در اندیشة فارابی به‌مثابة ابزاری زبانی برای پیوند دین و فلسفه

زهیر انصاریان؛ رضا اکبریان؛ لطف‌الله نبوی

دوره 2، شماره 2 ، بهار و تابستان 1392، صفحه 35-58

چکیده
  دیدگاه فارابی دربارة پیوند دین و فلسفه را می‌توان در دو مقام پدیداری، و فهم مورد بررسی قرار داد؛ نسبت دین و فلسفه در مقام پدیداری از حیثیات مختلفی تشکیل شده است که در برخی دین و فلسفه واحد هستند و در برخی دیگر فلسفه مقدم بر دین است. در این مقام دین و فلسفه از حیث منشأ، فاعل شناسا و مسائل واحد هستند، اما فلسفه از حیث زبان و زمان بر دین ...  بیشتر

4. جستاری در باب خداشناسی در اندیشة ناگارجونه

قربان علمی؛ محمدحسین محمدپور

دوره 2، شماره 2 ، بهار و تابستان 1392، صفحه 59-79

چکیده
  بررسی نحوة مواجهة ناگارجونه با مسئلة خدا و شناخت او نشان می‌دهد که توسل به دیدگاه‌های الاهیاتی‌ای چون خداباوری، الحاد، لاادری‌گرایی، و وحدت وجود نمی‌تواند برداشت درستی از دیدگاه مکتب مادهیمیکه در باب وجود خداوند را فراروی ما نهد. ناگارجونه در پی آن است با تحلیلی نقادانه به سراغ تصوری برود که عامة مردم از مفهوم خدای شخصی دارند. ...  بیشتر

5. نگاهی انتقادی بر رویکرد هرمنوتیکی نصر حامد ابوزید در تفسیر قرآن

پروین کاظم زاده

دوره 2، شماره 2 ، بهار و تابستان 1392، صفحه 81-107

چکیده
  نصر حامد ابوزید با دلسپردگی بر نظریات زبان شناسی و هرمنوتیکی، بر آن است تا با تأویل متجددانۀ قرآن، الفتی میان سنت و تجدد برقرار سازد. وی روش خود را تنها روش فهم قرآن می داند که طی آن، قرآن مطابق با شرایط زمانۀ خود تفسیر می گردد. در این رویکرد برخی از آیات، صرفاً شاهدی تاریخی و محکوم به فراموشی؛ برخی با قابلیت تأویل مجازی؛ و برخی نیز متونی ...  بیشتر

6. بررسی تطبیقی آرای علامه طباطبایی و جان فینبرگ درباب مسأله شر

زینب زرگوشی؛ عبد الرسول کشفی

دوره 2، شماره 2 ، بهار و تابستان 1392، صفحه 109-129

چکیده
  مسأله شر که بر طبق آن وجود شرور در تعارض ظاهری با سه صفت الهی یعنی علم مطلق، قدرت مطلق وخیرخواه مطلق بودن اوست، یکی ازمسائل مهم در فلسفه دین است که مورد بررسی اندیشمندان قرار گرفته است.جان فینبرگ مسأله شر را به دو مسأله فلسفی -کلامی و مسأله دینی تقسیم می‌کند. و مساله فلسفی -کلامی را نیز دارای دو صورت منطقی و قرینه‌ای می‌داند. او بر اساس ...  بیشتر

7. از رئالیزم انتقادی تا علم دینی بررسی و نقد آرای عماد افروغ در باب علم دینی

عزیز نجف پور آقابیگلو؛ عبدالحسین خسروپناه؛ فاطمه گیتی‌پسند

دوره 2، شماره 2 ، بهار و تابستان 1392، صفحه 131-148

چکیده
  عماد افروغ در جستجوی علم دینی مقدمتا رویکرد رئالیزم انتقادی را رویکرد هماهنگتری برای ساختن دستگاه علم شناختی مطلوب خود می یابد و متعاقبا می کوشد با ترکیب حکمت صدرایی با رئالیزم انتقادی و اتخاذ رویکرد معرفت طولی و هماهنگ و افزودن منابع معرفت وحی و شهود به منابع رئالیزم انتقادی، راهی به سوی علم دینی بیابد. کاری که خود وی هم اقرار دارد ...  بیشتر