جستارهای فلسفه دین
1. مرگ خدا و پیامدهای آن در فلسفة نیچه

هدایت علوی تبار؛ سیده آزاده امامی

دوره 3، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1393، صفحه 1-23

چکیده
  خدا و انگاره‌های هم‌بسته با او، در فلسفه‌ورزی نیچه موضوعیتی اساسی دارد. البته با این توضیح که نگاه نیچه به این مفاهیم، با رویکرد سایر اندیشمندان بسیار متفاوت است؛ او بسان دیگران برای اثبات مدعای خویش، دست به دامان استدلال‌های مرسوم فلسفی نمی‌شود و شیوة دیگری برمی‌گزیند. شیوه‌ای که برآمده از نگاه انضمامی او به زمانه‌ای است که ...  بیشتر

2. تقریر آقا علی حکیم از برهان صدیقین در اثبات خدا

مرتضی پویان؛ محمد سعیدی‌مهر؛ رضا اکبریان؛ سید محمدعلی حجتی

دوره 3، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1393، صفحه 25-35

چکیده
  آقا علی حکیم در رساله‌ای که در ضمن حاشیه بر اسفار در اثبات خدا نگاشته است برهان صدیقینی در اثبات خدا تقریر کرد که آن را در عالم اسلام و میان اصحاب حکمت متعالیه، برهانی ابتکاری و منحصر به فرد خواند. وی با لحاظ اعتبارات چهارگانه از حقیقت وجود به تقریر برهان صدیقین پرداخت. نزد وی، اگر حقیقت وجود 1. من حیث هی هی؛ 2. بشرط اطلاق؛ 3. بشرط تجرد؛ ...  بیشتر

3. باور دینی و فضیلت عقلانی گشودگی ذهنی

امیرحسین خداپرست؛ غزاله حجتی

دوره 3، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1393، صفحه 37-52

چکیده
  گشودگی ذهنی غالباً در صدر فهرست فضایل عقلانی جای دارد که معرفت‌شناسان فضیلت‌گرا عرضه می‌کنند. این فضیلت دست‌کم در سه سطح ارزش اخلاقی- عقلانی خود را آشکار می‌کند؛ در سطح نخست، می‌تواند برای رفع تعارض‌ها و اختلاف‌های عقلانی مؤثر باشد. در سطح دوم، ارزیابی و سنجش دعاوی عقلانی را صورتی بهتر می‌بخشد و در سطح سوم، برای فهم دعاوی عقلانی ...  بیشتر

4. اختفای الهی به مثابة مصداقی از شر بی‌وجه

امیرعباس علی‌زمانی؛ بتول زرکنده

دوره 3، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1393، صفحه 53-72

چکیده
  فیلسوف دین معاصر، ویلیام لئونارد رو، با تلفیق سه قرائت ممکن از شرور قرینه‌ای، برهانی الحادی را بر اساس شر طرح کرده است. ادعای او این است که شرور بسیاری در جهان واقع رخ می‌دهند که اگر خدای ادیان ابراهیمی وجود می‌داشت می‌توانست بی ‌آن‌که خیر برتری از دست برود یا ضرورت تجویز شری به‌مراتب فاجعه‌بارتر پیش آید از آن جلوگیری کند. او در ...  بیشتر

5. برهان تنظیم دقیق: بررسی مواجهة سوبر و مدافعان برهان

حمیدرضا آیت‌اللهی؛ حسین شوروزی

دوره 3، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1393، صفحه 73-88

چکیده
  از برهان تنظیم دقیق، بر این اساس که حیات مبتنی بر کربن مستلزم قوانین فیزیکی و شرایط استانه‌ای است، نتیجه می‌شود این‌که جهان را خدا نظم داده باشد از فرضیات دیگر محتمل‌تر است. سوبر به این استدلال اعتراض می‌کند و معتقد است که تنظیم دقیقی که بین قوانین فیزیکی وجود دارد در معرض تأثیر انتخاب مشاهده‎ای ماست. هدف از این پژوهش بررسی برهان ...  بیشتر

6. بررسی تطبیقی مسئلة شر در فلسفة ملاصدرا و لایب‌نیتس

ابوذر نوروزی؛ رضا برنجکار

دوره 3، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1393، صفحه 89-109

چکیده
  مسئلة معروف شر از مسائل مهم و دیرین کلامی- فلسفی است که غالب ادیان به آن پرداخته‌اند و فیلسوفان دین نیز با نگاهی نو این موضوع را بررسی می‌کنند. این نوشتار به روش تحلیل گزاره‌ای به بیان و بررسی دیدگاه ملاصدرا و لایب‌نیتس در این باره می‌پردازد. ملاصدرا با توجه به مقتضیات زمانه با رویکردی سنتی دیدگاه خود را بیان داشته است. لایب‌نیتس ...  بیشتر