نقد و بررسی نسبت جاودانگی و معنای زندگی (از نظر برنارد ویلیامز)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه فلسفه و فلسفۀ دین، دانشگاه تهران

2 کارشناسی ارشد فلسفۀ دین، پردیس فارابی دانشگاه تهران

چکیده

هر انسانی که اندک شناختی از خود و اطراف خود پیدا کند با این پرسش روبه‌رو می‌شود که آیا مرگ پایان وجود و همۀ امیال و آرزوهای ماست؟ و اگر این‌طور نیست، زندگی یا زندگی‎های بعدی ما چگونه خواهند بود؟ این پرسش قدمتی به اندازۀ زندگی بشر داشته و اعتقاد به جاودانگی در تفسیر انسان از زندگی و معناداری یا بی‌معنا بودن آن نقش مهمی ایفا می‌کند. امّا برخی فیلسوفان شبهاتی را در باب معنادار بودن جاودانگی انسان مطرح کرده‌اند. مقالۀ حاضر با روشی تحلیلی‌ـ‌توصیفی به نقد و بررسی نسبت جاودانگی و معنای زندگی از دیدگاه برنارد ویلیامز پرداخته است. برنارد ویلیامز از منظر فلسفۀ اخلاق و با رویکردی عمل‌گرایانه استدلال می‌کند که چون یک زندگی جاودانه، نامطلوب است، تمنّا و طلب جاودانگی نیز معقول و موجّه نیست. ازاین‌رو ویلیامز نه‌تنها جاودانگی را برای معناداری زندگی غیرضروری می‌داند، بلکه از نظر وی، جاودانگی برای معنای زندگی مضرّ نیز هست و مرگ، درواقع آن چیزی است که به زندگی معنا می‌بخشد. نقدهای مختلفی که بر این دیدگاه وارد شده به نفی ناسازگاری جاودانگی و معنای ‌زندگی پرداخته و نشان می‌دهد ادلّۀ برنارد ویلیامز در ردّ هر نوع از جاودانگی صحیح و معتبر نبوده و از اتقان لازم برخوردار نیست.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Critique of the relationship between immortality and the meaning of life (According to Bernard Williams)

نویسندگان [English]

  • Mohammad Mohammadrezaee 1
  • Seyyedeh Zeinab Mehrianpoor 2
1 Professor, Department of Philosophy and Philosophy of Religion, University of Tehran
2 Master of Philosophy of Religion, Farabi Campus, University of Tehran
چکیده [English]

Every single soul that has a little knowledge of himself and those around him, does have this question that, is death end of existence and all our instincts and aspiration? And if not, how would be our life or lives after death? This question is as old as human being. Belief in eternity of life plays an important role in interpretation of human life and its meaning and meaninglessness. But some philosophers have problem with the meaning of human eternity. The present paper uses descriptive and analytical method to critique the relationship between eternity and meaning of life in view of Bernard Williams. Bernard Williams argues based on moral philosophy and pragmatic approach that, since an eternal life is undesirable, desire of eternal life is unreasonable. Therefore, Williams not only believes that eternity is not necessary for the meaning of life, but also it is hazard; because, actually, death is what can make the life meaningful. Different critiques of this view deny the incompatibility of eternity and the meaning of life; and illustrate that Bernard William’s argument against any kinds of eternity was not correct and cogent.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Bernard Williams
  • Eternity
  • Meaning of life
  • Death
  • Boredom
منابع
زاگزبسکی، لیندا (1396). فلسفۀ دین (درآمدی تاریخی)، ترجمۀ شهاب‌الدین عباسی، تهران: کتاب پارسه.
صفاری، سعدی؛ رسولی شربیانی، رضا؛ اخلاقی، مرضیه (1396). «مقایسه و ارزیابی رابطۀ جاودانگی با معنای ‌زندگی در اندیشۀ تولستوی و ملاصدرا»، فصلنامۀ علمی پژوهشی حکمت صدرایی، ش2.
نراقی، آرش (1397). «متافیزیک مرگ: آیا جاودانگی خواستنی است؟»، ماهنامه اندیشۀ پویا، ش50.
نراقی، آرش (2017). «درسگفتار متافیزیک مرگ، جلسۀ دوم». نشانی اینترنتی فایل: www.arashnaraghi.org
وارن، جیمز (1396). مواجهه با مرگ اپیکور و منتقدانش، ترجمۀ محمدعمار مفید ، تهران: نشر مولا.
 
Altshuler, Roman (2015). “Immortality, Identity, and Deserability”, (ed. Michael Cholbi), Rowman & Littlefield: https://princeton.academia.edu/RomanAltshuler.
Bortolotti, Lisa, Nagasawa, Yujin (2009). “Complitation, Jornal. Immortality without boredom”, Blackwell Publishing Ltd, Volume22, Issue3, Pp: 261-277:
Bowie, Tim (2011). Mortality, Immortality, and Meaningfulness in Life. Carleton University Ottawa, Ontario.
Burley, Mikel (2009). Immortality and Meaning: Reflections on the Makropulos Debate. University of Leeds.
Chappell, Timothy (2009). “Infinity goes up on trial: must immortality be meaningless?” European Journal of philosophy. Volume17, Issue1, Pp: 30-44: https://doi.org/10.1111/j.1468-0378.2007.0028.
Neptune, Clinton (2019). “A Defense of the Deserability of Heaven”. Religious Studies, Published online: pp. 1-10: (DOI: 10.1017/S0034412518000835).
Neptune, Paul. Is immortality Tedious? “A response to Bernard Williams”: https://luc.academia.edu/ClintonNeptune.
Williams, Bernard (1973). “The makropulos case: reflections on the tedium of immortality”. Cambridge university press. Pp: 82-100: https://doi.org/10.1017/CBO9780511621253.008.
Wisnewski, Jeremy (2005). “Is immortal life worth living? Department of philosophy”, East Carolina university, Int J Philos Relig 58, Pp: 27–36: https://doi.org/10.1007/s11153-004-3511-4.