جستارهای فلسفه دین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فلسفۀ دین، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

2 دانشیار گروه فلسفه دانشگاه تبریز

چکیده

بر اساس دیدگاه ویتگنشتاین دوم، بررسی معناداری و فهم باورها، به نظام «بیان معنا» یا محاسبات معناشناختی مربوط می‌شود. هر نظام زبان‌شناختی به‌مثابه یک «بازی زبانی» که برگرفته از نحوه‌ای از زندگی است، روش و قاعده‌ای برای بیان معنا و فهم آن ایجاد کرده است». این رویکرد، الگوی «قاعده‌مندی» را برای فهم و توجیه باورهای مختلف معرفی می‌کند، به نحوی که ما معناداری یک باور را بر اساس قواعد و تکنیک‌های کاربرد کلمات در آن بازی زبانی، تبیین و محاسبه می‌کنیم. اما ویتگنشتاین، فهم باورهای دینی بر اساس این الگو را غیرممکن دانسته و باورهای دینی را به‌مثابه یک «نگرش»، به‌دلیل برخورداری از وجه تصویری مبهم، متعلق فهم قاعده‌مند نمی‌داند. با این حال، با توجه به اینکه از نظر وی، تصاویر دارای وجه التفاتی هستند، نه تطبیقی، این مقاله درصدد است نشان دهد که با توجه به وجه «ارتباطی» فهم و نیز التفاتی بودنِ تصویر دینی، وجه ارجاعی معنای دینی، محتوای پدیداری جهان به‌مثابه امر وجودی یا اطلاعات بوده ولذا می‌توان با توجه به وجه ارتباطی فهم و معنا، «قاعده‌مندی» را الگویی برای بررسی معناداری و فهم باورهای دینی دانست.

کلیدواژه‌ها

Cambridge Dictionary. “Attitude”. dictionary.cambridge.org/dictionary/learner-english/attitude.
Bassols, Alejandro Tomasini (2008). “Wittgenstein on Religion and Language”. Revista Portuguesa de Filosofia. T. 64, Fasc. 2/4, pp.1291-1299.
Brillouin, Leon (2004). Science and Information Theory. Second Edition. New York: Dover Publications.
Chiu, Eugene; Lin, Jocelyn; Mcferron, Brok (2001). Mathematical Theory of Claude Shannon. web.mit.edu.com.
Dalen, Dirk Van (2013). Logic and Structure. Fifth Edition. London: Springer.
Hart, David Bentley (2013). The Experience of God, Being, Consciousness, Bliss. Yale University Press.
Hick, John (1990). Philosophy of Religion. Prentice Hall International Editions.
Hick, John (2006). The New Frontier of Religion and Science, and the Transcendent. UK: Palgrave MacMillan.
Jacob, P. (2010). “Intentionality”. Stanford Encyclopedia of Philosophy. plato.stanford.edu/entries/intentionality.
James, William (2009). The Varieties of Religious Experience: A Study in Human Nature. eBooks@Adelaide. The University of Adelaide Library.
Lonergan, Bernard (1992). Insight: A Study of Human Understanding. Vol.3 in Collected Works of Bernard Lonergan. edited by Frederick E. Crowe and Robert M. Doran. Toronto: University of Toronto Press. 
Rankin, Marianne (2008). An Introduction to Religious and Experience. New York: Continuum.
Richardson, John (1976). The Grammar of Justification: an Interpretation of Wittgensteins Philosophy of Language. Sussex University Press.
Shannon, C. E. (1948). “A Mathematical Theory of Communication”. The Bell System Technical Journal. Vol. 27, pp.379-423.
Wittgenstein, Ludwig (1929). Lecture on Ethics. Delivered in November 1929 to the Heretics Society. Cambridge University.
Wittgenstein, Ludwig (1934). The Blue Book. www.openculture.com.
Wittgenstein, Ludwig (1938). Lectures on Religious Belief. Paris: Depa University.
Wittgenstein, Ludwig (1953). Philosophical Investigations. translated by G. E. M. Anscombe. Blackwell.
Wittgenstein, Ludwig (1956). Remarks on the Foundations Mathematics. Blackwell.
Wittgenstein, Ludwig (1966). Lectures and Conversations on Aesthetics, Psychology and Religious Belief. Blackwell.
Wittgenstein, Ludwig (1974). Philosophical Grammar. edited by Rush Rhees, translated by Anthony Kenny. University of California Press.
Wittgenstein, Ludwig (1979). Note Books, 1914-1916. Second Edition, edited by G.H. von Wright and G. E. M. Anscombe, Basil: Blackwell.
Yule, George (2014). The Study of Language. Cambridge University Press.