معناداری زندگی در پرتو جاودانگی نفس از دیدگاه ملاصدرا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه فلسفه و کلام دانشگاه اصفهان

2 دانشجوی دکتری حکمت متعالیه دانشگاه اصفهان

3 دانشجوی دکتری دین پژوهی دانشگاه ادیان و مذاهب قم

چکیده

پرسش از معنای زندگی و جاودانگی انسان، از جملة دغدغه‌های بنیادینی است که از دیرباز ذهن اندیشه‌وران را به خود مشغول ساخته است. باور به حیات پس از مرگ و جاودانگی در نوع تفسیر انسان از زندگی و در معناداری یا بی‌معنایی آن نقش مهمی دارد. ملاصدرا بر اساس عناصری از نظام فلسفی خویش هم‌چون تجرد نفس، حرکت جوهری، حدوث جسمانی و بقای روحانی نفس و با ارائة تبیینی متفاوت از پدیدة مرگ، ایده‌ای را مطرح کرد که فهم دقیق آن بر پیوند میان اعتقاد به جاودانگی نفس و معناداری زندگی صحه می‌گذارد. رویکردی که ملاصدرا برای اثبات جاودانگی نفس انسان برگزیده، فلسفی است و نمود‌های آن در مسئلة معناداری قابل توجه است. با توجه به ابعاد جاودانگی انسان و معناداری زندگی در نظر ملاصدرا، انسان ایمانی، انسان عقلانی و انسان اخلاقی ملازم یکدیگرند. در این مقاله با روشی توصیفی-تحلیلی در ابتدا مؤلفه‌های مهم در جاودانگی و معناداری زندگی را بررسی خواهیم کرد، سپس نقش اعتقاد به جاودانگی نفس در معنای زندگی را با توجه به مبانی حکمت صدرایی تبیین می‌کنیم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Meaningfulness of Life in the light of the Immortality of Soul From the Viewpoint of Mulla Sadra

نویسندگان [English]

  • Forough Rahimpour 1
  • Mohammad Javad Zorrieh 2
  • Zahra Abyar 3
1 Associate Professor at Department of Islamic Philosophy and Theology, University Of Isfahan
2 Ph.D. student in Transcendental Philosophy, University of Isfahan
3 Ph.D. student in religious studies, University of Religions and Denominations
چکیده [English]

The meaningfulness of life and a desire to immortality has occupied the probe mind for a long time. Belief in the life after death and immortality have a significant role in the human interpretation of meaninglessness of life. Mulla Sadra, based on his philosophical system and foundations such as soul abstraction, substantive movement, physical occurrence of soul and its spiritual survival, and by offering a different and seminal explanation of the phenomenon of death, raised the idea that the its exact understanding verifies the linkage between belief in the immortality of soul and the meaningfulness of life. Mulla Sadra has chosen a philosophical approach to prove the immortality of human soul and, its impact on the issue of meaningfulness is quite significant. considering immortality and meaning in life in his opinion, faith, rationality and morality are colsely associated. In this paper, applying a descriptive analysis, the important components of a meaningful and eternal life are examined and the role of belief in the immortality of soul, in the meaningfulness of life is elaborated according to the principles of Sadraee wisdom.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mulla Sadra
  • meaningfulness of life
  • immortality
  • Death
  • Soul
آدامز، ای. ام. (1382). «معنای زندگی»، ترجمة زهرا گلپایگانی، نقد و نظر، ش 31 و 32.
ملاصدرا (1981). الحکمه المتعالیه فی الاسفار العقلیه الاربعه، جلدهای 1-9، بیروت: دار احیاء التراث.
ملاصدرا (1388). الشواهد الربوبیه، تصحیح سید جلال‌الدین آشتیانی، قم: بوستان کتاب.
ملاصدرا (1354). المبدأ و المعاد، تصحیح سید جلال‌الدین آشتیانی، تهران: نشر انجمن حکمت و فلسفه ایران.
ملاصدرا (1361). ایقاظ النائمین، تصحیح محسن مؤیدى، تهران: نشر انجمن اسلامی حکمت و فلسفه ایران.
ملاصدرا (1363 الف). مفاتیح الغیب، تهران: مؤسسة مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
ملاصدرا (1363 ب). اسرار الایات، ترجمة محمد خواجوی، تهران: مؤسسة تحقیقات فرهنگی.
ملاصدرا (1363 ج). المشاعر، تهران: کتابخانه طهوری.
ملاصدرا (1366 الف). شرح اصول کافی، ترجمة محمد خواجوی، تهران: مؤسسة تحقیقات فرهنگی.
ملاصدرا (1366 ب). کسر اصنام الجاهلیه، ترجمة محسن بیدارفر، تهران: نشر الزهراء.
ملاصدرا (1375). مجموعة رسایل فلسفی، تصحیح و تحقیق حامد ناجی اصفهانی، تهران: حکمت.
ملاصدرا (1364). تفسیر القران الکریم، تصحیح: محمد خواجوی، ج 2، قم: انتشارات بیدار.
مصطفی، ابراهیم (1960). معجم الوسیط، قاهره: مطبعه المصر.
 
Craig,William (2000). ‘The Absurdity of life without God’ in Kemke. chap.4.