بررسی آرای پویمن دربارۀ مبانی معرفت‌شناختی اندیشۀ کرکگور

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکتری فلسفۀ دین، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

چکیده

ایمان شورمندانه، مطلوب هر نگاه دینی است. در نگاه کرکگور این شورمندی در گرو پارادوکس است و فقط با اعتقاد و عمل به «امر محال» به‌دست می‏آید. ازهمین‌روست که رویکرد آفاقی زدایندۀ هرگونه شورمندی است و صرفاً، با رویکرد انفسی است که می‏توان ایمانی شورمندانه داشت. مبانی اندیشۀ کرکگور دراین‌مورد، از سویی، یک دیدگاه «غیرقیاس‏گروانه» به مقولۀ معرفت است و ازدیگرسو، نگاهی اراده‏گروانه. به این دیدگاه کرکگور، که به «برهان شورمندی» معروف شده، نقدهایی وارد است. ازجملة ناقدان این دیدگاه لویی پویمن است که بر مبنای نظریه‏اش دربارۀ معرفت‏شناسی دینی، سه نقد بر آن وارد کرده است. در ابتدای این مقاله، به نگاه ویژه‏ای که لویی پویمن به فلسفۀ کرکگور دارد اشارۀ مختصری خواهیم داشت و در گام بعدی، تقریری منطقی از نظریۀ معرفت‏شناسی دینیِ پویمن ارائه خواهیم کرد. چنان‌چه خواهیم دید، درخصوص ارتباط عقل و ایمان، باور پویمن یک نظریۀ «قیاس‏گروانۀ ضعیف» درمقابل دو نظریۀ «غیر قیاس‏گروی» و «قیاس‏گروی قوی» است و از لحاظ چهارچوب عقلانی، مبتنی‌بر موضع «منظرگروی انعطاف‌پذیر» درمقابل دو موضع «غیر منظرگروی» و «منظرگروی انعطاف‏ناپذیر» است. در گام نهایی، با نقدهای پویمن بر برهان شورمندی آشنا می‌شویم و خواهیم دید که نگاه کرکگور در این برهان با نقدهای جدی معرفت‏شناختی مواجه است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Pojman’s View on the Epistemological Foundations of Kierkegaard’s Though

نویسنده [English]

  • Hossein Mahmudi
PH.D Student in Philosophy at Science & Research Branch, Islamic Azad University, Tehran
چکیده [English]

A passionate faith is the like for every religious view. In Kierkegaard's view, this passionment depends on paradox and obtained only belief and practice to "absurd". Hence any objective approach decays any passionment and merely can have passionate faith with subjective approach. The one hand, Kierkegaard's basis of Idea is the belief in an incommensurabilism position and the other hand, volitionalism position to knowledge. The critiques included on this Kierkegaard’s view that known "the passion argument", including three critiques of Louis Pojman that based on his theory about religious epistemology. At the begging, this article will look briefly the special Louis Pojman’s view in Kierkegaard’s philosophy. In the next step, I will present the logical exposition of the Pojman’s religious epistemology and will see that rational framework of Pojman’s vision in the relationship between reason and faith is the weak-commensurabilism – against two theory: incommensurabilism and strong-commensurabilism; and so based on the soft-perspectivism – against two position: nonperspectivism and hard-perspectivism. In the final step we see the Pojman’s critique against “The passion argument”, and will know that this Kierkegaard’s idea faced serious epistemological criticism.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Kierkegaard
  • Louis Pojman
  • passionment
  • Epistemology
  • Fideism