نقد ماهیت سلبی سنت‌گرایی در اندیشة سیدحسین نصر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه روابط بین‌الملل دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ملارد

چکیده

سنت‌گرایی یک جریان فکری جدید است که در واکنش به روند رو به رشد مدرنیته در جهان امروز پدید آمده است. بررسی مبانی انسان‌شناختی، معرفت‌شناختی و دین‌شناختی سنت‌گرایی نشان می‌دهد که این جریان فکری فاقد هرگونه ماهیت ایجابی است و صرفاً می‌توان آن را در نسبت سلبی با مفاهیم اصلی مدرنیته نظیر سوژة استعلایی، علم مدرن و عرفی‌گرایی درک کرد. سنت‌گرایی بیش‌ از آن‌که برآمده از اصول و مبانی سنتی و مذهبی باشد، نوعی ایدئولوژی مدرن است که بر مبنای مدرنیته‌ستیزی شکل‌ گرفته است و هویت خود را به صورت سلبی و از طریق نفی مدرنیته تعریف می‌کند. پژوهش حاضر نشان می‌دهد که رویکرد سنت‌گرایانی نظیر سیدحسین نصر به مفاهیم و مبانی سنتی اغلب با نگرش‌های سنتی متفکران جوامع پیشامدرن تفاوت‌های اساسی دارد و بیش‌تر آن‌ها با الهام از انگاره‌ها و مفاهیم مدرن و با وارونه‌سازی آن‌ها سعی در ترسیم نوعی تفکر ضدمدرن دارند که مختصات آن چندان با مناسبات فکری و الگوهای زندگی جوامع سنتی تطابق ندارد. همین عدم هم‌خوانی سنت‌گرایی با انگاره‌های سنتی باعث شده است تا بسیاری از نگرش‌های آن‌ها با واقعیت‌های تاریخی جوامع پیشامدرن در تعارض باشد و سنت‌گرایی را دچار یک دوگانگی مبنایی کند. سنت‌گرایی از یک‌سو به نفی مدرنیته به سود سنت‌های پیشامدرن می‌پردازد و از سوی دیگر با گسست از مبانی پیشامدرن، منطق درونی مدرنیته در تقسیم‌بندی مبتنی بر دوگانگی سنت و مدرنیته را می‌پذیرد و بازتولید می‌کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A critique of the negative nature of Traditionalism In Seyed Hossein Nasr’ thought

نویسنده [English]

  • Mohammad Nejairan
چکیده [English]

Traditionalism is a new stream of thought that has been raised as a response to the increasing growth of modernity in the world. Studying the anthropological, epistemological and religiological of traditionalism shows that this stream of thought lacks any positive nature and one can understand it merely in a negative relation to the main concepts of modernity like transcendental subject, modern science, and secularism. Traditionalism, rather than being emerged from traditional and religious principles, is a kind of modern ideology that is constituted based on anti-modernism and defines its identity negatively, through the rejection of modernity. This study shows that the approach of traditionalists like Seyyed Hossein Nasr to traditional concepts and principles is often different from traditional attitudes of pre-modern societies’ thinkers and most of the concepts and principles, inspired by modern assumptions and ideas, try to picture a kind of anti-modern thought which its features are not so corresponded with patterns of life of pre-modern societies.

کلیدواژه‌ها [English]

  • tradition
  • Traditionalism
  • Modernity
  • Religion
  • transcendent unity of religions