مقایسة دیدگاه ویلیام جیمز و جان بیشاپ در زمینة توجیه باور دینی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فلسفۀ تطبیقی، دانشگاه علامه طباطبائی

2 استاد فلسفه، دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

ویلیام جیمز در مقابل دیدگاه قرینه‌گرایان و به‌خصوص کلیفورد دیدگاه خود را دربارة تأثیر اراده بر باور مطرح کرده است. بر اساس دیدگاه کلیفورد برای همه، همیشه و همه‌جا خطاست که باوری را بدون شواهد کافی بپذیرند. ویلیام جیمز درمقابل، معتقد است که به جای ترسیدن از خطا، که شیوة مورد نظر کلیفورد برای اعمال اخلاق بر باور است، بهتر است به رسیدن به حقیقت بیندیشیم. او می‌کوشد تا همین دیدگاه را توجیه‌کنندة باور بداند، به‌نحوی‌که افراد در داشتن باور دینی بتوانند فارغ از قرینه‌گرایی خود را محق بدانند. دیدگاه جیمز در مقالة «ارادة باور» بر سه دیدگاه پراگماتیستی، اخلاقی و روان‌شناسی او بنا شده است. او تأثیر اراده بر باور را هم از جهت ایجاد باور بررسی می‌کند، و هم از جهت کنترل باور. دیدگاه روان‌شناختی جیمز به ایجاد باور می‌پردازد و دیدگاه اخلاقی او به کنترل باور. البته نقدهایی به دیدگاه جیمز وارد می‌شود. یکی از نقدهایی که دیدگاه جیمز باید به آن پاسخ گوید، نسبی‌شدن ارزش ایمان است. بیشاپ تلاش می‌کند تا با افزودن دو شرط به دیدگاه جیمز و تبدیل دیدگاه جیمز به توجیه برون‌گرایانة باور دینی، این مشکل را حل کند. این مقاله درصدد است ضمن ارزیابی دیدگاه جیمز، راه‌حل بیشاپ برای برون‌رفت از مشکلات دیدگاه جیمز را بررسی کند و کفایت آن را بکاود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

William James and John Bishop on the justification of religious beliefs; A comparison

نویسندگان [English]

  • shima shahrestani 1
  • hamidreza ayatollahi 2
چکیده [English]

Against evidentialists’ views, especially Clifford’s, William James has presented his views about the effect of will on belief. According to Clifford, for everyone, always and everywhere, it is wrong to accept a belief without sufficient evidences. William James, in contrast, believes that instead fear of error, which is the Clifford’s way to apply ethics on belief, it is better to think getting to truth. He attempts to show that this view is the justifier of religious beliefs, in the way that people, regardless to evidentialism, consider themselves right in their believing in religious beliefs. James' views in the article ‘will to believe’ is established on pragmatism, ethics and psychology. He believed ‘will’ impacts beliefs both in their creation and in their control. James's psychological point of view is dealt with belief creation and his ethical view is concerned with belief control. There are some criticisms against James’ viewpoint; based on one of them, his attitude relativizes the value of faith. Adding two conditions to James’ approach and turning it into an externalist theory to justify religious beliefs, Bishop tries to solve the problem. Evaluating the James’ approach, this paper aims to study the Bishop’s solution.

کلیدواژه‌ها [English]

  • William James
  • John Bishop
  • will
  • believe
  • Belief
  • faith
  • moral justification of religious belief