تقریر آقا علی حکیم از برهان صدیقین در اثبات خدا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حکمت متعالیه، دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشیار گروه فلسفه، دانشگاه تربیت مدرس

3 استاد گروه فلسفه، دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

آقا علی حکیم در رساله‌ای که در ضمن حاشیه بر اسفار در اثبات خدا نگاشته است برهان صدیقینی در اثبات خدا تقریر کرد که آن را در عالم اسلام و میان اصحاب حکمت متعالیه، برهانی ابتکاری و منحصر به فرد خواند. وی با لحاظ اعتبارات چهارگانه از حقیقت وجود به تقریر برهان صدیقین پرداخت. نزد وی، اگر حقیقت وجود 1. من حیث هی هی؛ 2. بشرط اطلاق؛ 3. بشرط تجرد؛ 4. صرف‌الوجود اعتبار کنیم، می‌توانیم به اثبات خدا برسیم زیرا حقیقت وجود را با هر گونه از این نوع چهار اعتبار که لحاظ کنیم مبدئی برای آن نمی‌توان اعتبار و لحاظ کرد چراکه مستلزم دور و تسلسل است و وجودی که مبدأ نداشته باشد فقط خداست. ما در ضمن تقریر برهان وی، به این مسئله پرداختیم که برهان وی با کدام‌یک از این اعتبارت از حقیقت وجود تمام و با کدام یک ناتمام است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Agha Ali Hakim’s Reading of Ontological Argument in Proving the God Existence

نویسندگان [English]

  • Morteza Pouyan 1
  • Mohammad Saeedimeher 2
  • Reza Akbarian 3
  • Mohamd Ali Hojati 2
چکیده [English]

Meanwhile Agha Ali Hakim was writing his interpretation on Asfar, wrote a thesis in which he presented a reading of ontological argument which he called creative and unique in the world of Islam and among Hekmat-E- Motealie’ s followers. He presented the reading through four considerations from reality of being; if the reality of being, he says, considered 1. by itself; 2. conditioned by absoluteness; 3. conditioned by no condition; 4. purity of a being, we can prove God: because when reality of being be considered by each of these four consideration, we cannot suppose a principle for it; since it leads to circular argument or infinite chain argumentation, and an existent that has no principle, is God only. While we review his reading of the ontological argument, will deal with this problem that by which one of those considerations his argument is complete and by which one is incomplete.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Agha Ali Hakim
  • Ontological Argument
  • reality of being
  • conditioned by no condition
  • purity of being