بررسی زمینه‌ها و دامنه‌های حقوق معرفتی انسان از دیدگاه کلیفورد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه علامه طباطبایی

2 دانشجوی دکتری فلسفه، دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

یکی از مهم‌ترین دغدغه‌ها و مسائل معرفت‌شناسی، شیوة حصول باورهاست و یکی از مهم‌ترین رهیافت‌های نیل به این مقصود را دبلیو. کی. کلیفورد ارائه کرده است؛ وی با اتخاذ رویکرد دلیل‌گرایی قوی، در پی‌ریزی بنیان جدیدی برای پذیرش باور، نقش عمده‌ای داشت. عمده‌ترین نقطة اتکای وی در این مسیر پیوند میان اخلاق و معرفت‌شناسی است، به نحوی که هر خطای معرفتی خطایی اخلاقی خواهد بود. معیارهایی که وی برای رعایت حریم حقوق معرفتی، معرفی می‌کند بسیار سخت‌گیرانه و دقیق است. ترسیم دقیق فراز و نشیب‌های تفکر وی و بایدها و نبایدهایش در این موضوع، نشان از آن دارد که کلیفورد با دقت عملی خاصی به باورهای خویش و باورهای اطرافیانش می‌نگرد. او با صبر و حوصله و هم‌چون مصلحی که به دنبال اصلاح و دانستن و از همه مهم‌تر یافتن حقیقت است با شجاعت و تهور خاص خودش به تفکیک باورهای سره و ناسره می‌پردازد، هرچند او در کنار همة این دقت‌ها و بی‌تکلفی‌ها در پذیرش باورهای درست، خود را از شناخت برخی باورهای حقیقی محروم کرده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Clifford’ human cognitive rights; The principles and the domains

نویسندگان [English]

  • Ghasem Pourhassan 1
  • Maryam Shadi 2
چکیده [English]

One of the central concerns or problems in epistemology is the methods by which man attains his belief(s), and one of the most important answers to this problem is presented by W.K Clifford. By propounding ‘strong evidentialism’ Clifford plays main role to construct a new foundation to belief acceptance. The view emphasizes on the connection between ethics and epistemology. The connection is so strong, that in his theory the epistemological fault is identical with the ethical fault.  
His proposed criteria to evaluate the degree of respecting man’s cognitive rights are very rigid and stringent.
He discriminates, in a special scrupulosity, the pure (belief) from the impure as a warrior who is fighting for knowledge, reform, and truth. However, despite all his delicacy and straightforwardness, he remains far from realizing some truthful beliefs.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Clifford
  • ethics of belief
  • cognitive rights
  • Epistemology
  • evidentialism